آرشیو توانبخشی، جلد ۱۹، شماره ۲، صفحات ۱۲۶-۱۴۱

عنوان فارسی مرور نظام‌مند پژوهش‌های مربوط به حمایت اجتماعی از والد/ والدین کودکان دارای معلولیت
چکیده فارسی مقاله هدف داشتن کودک معلولی، زندگی والدین را با چالش‌های متعددی مواجه می‌کند. والدین کودکان معلول به دلیل نبود توازن بین کار و اوقات فراغت، با محدودیت‌های فروانی در زندگی اجتماعی و مدیریت زمان مواجه هستند. حمایت اجتماعی سازه‌ای چندبعدی است و ادراک فرد از مورد حمایت قرار گرفتن، دوست داشته شدن و ارزشمند بودن را نشان می‌دهد. نظر به اهمیت و نقش حمایت اجتماعی در زندگی والدین کودکان دارای معلولیت نظیر تأثیر آن بر ابعاد مختلف جسمانی، روانی، اجتماعی و معنویت این مراقبان، این پژوهش به دنبال مرور نظام‌مند مطالعاتی است که در کشور ما تاکنون در این حوزه انجام شده است. روش بررسی پژوهش حاضر از نوع مطالعات مروری نظام‌مند است. جامعه آماری پژوهش شامل تمام مقالات پژوهشی حاصل از مطالعات کمّی انجام‌شده در کشور ایران است که در رابطه با حمایت اجتماعی والدین دارای کودک معلول به زبان فارسی و تا بهمن ماه 1395 منتشر شده‌اند. در مرحله نخست، به منظور دستیابی به مطالعات مرتبط با موضوع، چهار دسته از کلیدواژه‌های مرتبط شامل «حمایت و حمایت اجتماعی»، «پدر، مادر، والدین و مراقب»، «کودک، فرزند، دختر و پسر» و «کم‌توان، معلول، استثنایی، بیمار، اختلال و نیازهای ویژه» از طریق دستور ترکیبی «و» (AND) در پایگاه‌های علمی بانک اطلاعات مقالات علوم پزشکی ایران، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، بانک اطلاعات نشریات کشور، پایگاه مجلات تخصصی نور و گوگل اسکالر جست‌وجو شدند. همچنین فصلنامه‌های تخصصی چون فصلنامه توانبخشی، فصلنامه توانبخشی نوین، فصلنامه علوم پیراپزشکی و توانبخشی و مجله پژوهش در علوم توانبخشی نیز برای اطمینان از دستیابی به تمام مقالات، به صورت دستی جست‌وجو شدند. در این مرحله 683 مقاله به دست آمد. در مرحله دوم، با توجه به ‌عنوان مطالعات، موارد تکراری و غیرمرتبط با موضوع پژوهش حذف شدند و 384 مقاله باقی ماند. سپس با توجه به معیارهای ورود و خروج، چکیده و کیفیت روش‌شناسی مقالات (بر اساس تعریف دقیق گروه هدف، نوع مطالعه، روش نمونه‌گیری، حجم نمونه، روایی و پایایی ابزار جمع‌آوری اطلاعات) نیز بررسی شدند. درنهایت 14 مقاله برای ارزیابی نهایی باقی ماند. اطلاعات مورد نیاز از این مطالعات با توجه به جدول یافته‌ها استخراج شد تا برای تحلیل داده‌ها به صورت کیفی مورد استفاده قرار بگیرند. برای افزایش اعتبار، هر یک از فرایندهای جست‌وجو در پایگاه‌های مختلف، بررسی اولیه مقاله یافته‌شده، تطبیق با معیارهای ورود و خروج یافته‌ها و بررسی کیفیت، مطالعات توسط دو پژوهشگر به صورت مستقل صورت گرفت و در مواردی که اختلاف وجود داشت، با کمک پژوهشگر سوم اجماع نظر حاصل شد. یافته‌ها بر اساس یافته‌های حاصل، در رابطه با روش‌شناسی مطالعات، هر 14 مقاله بررسی‌شده از نوع مطالعات مقطعی تحلیلی بودند. در این میان نیمی از آن‌ها از نوع مطالعات همبستگی و نیمی دیگر از نوع مطالعات علّی مقایسه‌ای بودند. در این پژوهش‌ها در مجموع از 5 ابزار برای گردآوری اطلاعات استفاده ‌شد. ابزار استفاده‌شده در بیش از نیمی از مطالعات (57 درصد)، مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده و پس از آن ابزار حمایت اجتماعی واکس و همکاران (2/14 درصد) بوده است. از دیگر نکات قابل‌توجه در این پژوهش‌ها، تأکید بر زندگی مادران دارای فرزند معلول است که بیشتر (64 درصد) مطالعات را شامل می‌شد. مطالعات دیگر هر دو والد را بررسی کرده بودند. همچنین کودکان با ناتوانی هوشی که شامل دو گروه کم‌توان ذهنی و سندرم داون بودند، بیشترین (48/34 درصد) نوع معلولیت را شامل می‌شدند و اختلالات شنوایی (24/17 درصد)، جسمی حرکتی (24/17 درصد) و بینایی (79/13 درصد) در رتبه بعدی قرار داشتند. درنهایت نتایج بیشتر مطالعاتی که حمایت اجتماعی را در دو گروه والد/والدین فرزندان عادی و معلول مقایسه کرده‌اند، حاکی از آن است که میان حمایت اجتماعی در دو گروه تفاوت معناداری وجود دارد. مطالعات همچنین به بررسی رابطه میان حمایت اجتماعی با متغیرهای سلامت روان، ذهن‌آگاهی، تاب‌آوری، رضایت از زندگی، رضایتمندی زناشویی، مقیاس‌های بهزیستی روانی، سازگاری، استرس، شیوه‌های مقابله با استرس و رشد پس از آسیب پرداخته‌اند. نتیجه‌گیری موضوع حمایت اجتماعی والدین کودکان دارای معلولیت در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه بوده است. البته این مطالعات تنها به اثبات تأثیر مراقبت از این کودکان بر سطح حمایت اجتماعی والدین و نزول آن در والدین به‌ویژه مادران پرداخته‌اند. این مطالعات عمدتاً در سطح توصیف و نظری باقی مانده‌اند و راهکارهای عملیاتی و اجرایی برای بهبود و ارتقای حمایت اجتماعی را بررسی نکرده‌اند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله کودک معلول، والد، حمایت اجتماعی، مرور نظام‌مند

عنوان انگلیسی Systematic Review on Social Support of Parent/Parents of Disabled Children
چکیده انگلیسی مقاله Objective Parents with a disabled child face many challenges, including the imbalance between work and leisure, limited social life and time limitations. Social support is a multidimensional index that shows the individual's perception of being supported, loved, and valued. Owing to the importance of social support of parents/caregivers of disabled children and its impact on their physical, psychological, social and spiritual aspects, a systematic review was conducted with an aim to assess and summarize the results of the studies already conducted in our country. Materials & Methods The study population included all the published articles since February 1395, containing quantitative data about the social support of disabled parents from the studies conducted in Iran in Persian. In the first phase, in order to achieve related studies, four categories of related keywords were included: 1=(support, social support), 2=(father, mother, parent, caregiver), 3=(child, girl, son) and 4=(handicapped, disabled, exceptional, patient) to search in the scientific databases of Iranmedex, SID, Magiran, Noormags and Google Scholar. Specialized journals such as Archives of Rehabilitations, Journal of Modern Rehabilitation, Journal of Paramedical Science and Rehabilitation and Journal of Research in Rehabilitation Sciences were also visited to access all articles. In all, 683 studies were obtained, in this phase. In the second phase, according to the title of studies, repetitive and non-related subjects were excluded; thus 384 studies remained. Then, considering the inclusion and exclusion criteria, the abstracts of the remaining studies were reviewed. The quality of the methods used to search articles (based on the exact definition of the target group, type of study, sampling method, sample size, validity and reliability of the data gathering tool) were also assessed. Finally, 14 studies remained for the final evaluation. The required data were extracted from the studies according to the table of findings for the qualitative analysis of the data. To increase the validity of the study, each process of search in different databases, initial review of the articles, adaptation to the criteria and investigation of the quality of studies was done by two researchers independently; in case of any disagreement, a consensus was reached with the help of the opinion of a third researcher. Results Based on the methodologies used and the subsequent findings, all the 14 articles were found to be cross-sectional, half of them were correlation studies, and the remaining were causal-comparative studies. In this review, 5 different tools were used for data collection; more than half of the studies (57%) used the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, followed by the Scale of Social Support developed by Vaux et al. (14.2%). It is noteworthy that majority (64%) of the studies examined the mother and others considered both parents. Children with intellectual disabilities, such as mental retardation and Down syndrome had the highest (34.48%) support, followed by children with hearing impairments (17.24%), physical-movement disorders (17.24%) and visual impairments (13.79%). Studies that compared social support between parent/parents of ordinary children with disabled ones showed that there was a significant difference between social protections of the two groups. The relationship between social support and mental health, mindfulness, resilience, life satisfaction, marital satisfaction, psychological well-being, adaptability, stress, stress coping strategies and post-traumatic stress variables have been discussed in these studies. Conclusion Social support of parents with a disabled child has been addressed more in recent years. The articles on social support of parents examined only the effect of taking care of these children and the decline of it. In fact, they remain largely descriptive and theoretical, and there are no operational strategies to improve social support.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Disabled child, Parent, Social support, Systematic review

نویسندگان مقاله فاطمه غلامی جم | Fatemeh Gholami Jam
University of Social Welfare and Rehabilitation SciencesDepartment of Social Work, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

مرضیه تکفلی | Marzieh Takaffoli
Department of Social Work, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

محمد کمالی | Mohhammad Kamali
School of Rehabilitation Sciences, Iran University of Medical Sciences
گروه علوم پایه توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

ایوب اسلامیان | Ayoub Eslamian
Department of Social Work, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

زهره علوی | Zohre Alavi
Department of Social Work, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

وهاب علی نیا | Vahab Ali Nia
Department of Social Work, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran.
گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.


نشانی اینترنتی http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2573-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/34/article-34-668827.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده روانشناسی کودکان استثنایی
نوع مقاله منتشر شده گزارش موردی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات